Katarzyna Agnieszka Ludwika Sapieha
Katarzyna Agnieszka Ludwika z Sapiehów Sapiehowa, ur. 14 stycznia 1718 w Koźminie, zm. w 2 marca 1779 w Lelikowie (Lilienhoff) – łowczyna litewska, działaczka konfederacji barskiej.
Córka Jana Kazimierza, siostra Piotra Pawła. Wyszła za mąż za Michała Antoniego Sapiehę 29 czerwca 1733 r. Ślub odbył się bez wymaganej dyspensy na zawarcie związku między kuzynostwem, co było podstawą do wystąpienia w roku 1742 przez Katarzynę Ludwikę o unieważnienie małżeństwa, które zostało orzeczone we wrześniu 1743. W czasie bezkrólewia roku 1733 Sapiehowie przebywali w Rydze, gdzie Michał Antoni Sapieha został internowany.
Po rozwodzie i powtórnym małżeństwie z kamerdynerem, pochodzącym z Pragi Albertem Pawłem Żywnym usunęła się na przeszło dwadzieścia lat z życia publicznego, do którego powróciła w roku 1768. Koordynując kontakty pomiędzy przywódcami konfederacji barskiej grała decydującą rolę w przyłączeniu się do konfederacji Wielkopolski. Korespondowała m.in. z Adamem Krasińskim, Antonim Lubomirskim i Jerzym Augustem Mniszchem. Była protektorką marszałka Ignacego Malczewskiego, a przeciwniczką Jakuba Ujejskiego. Uczestniczyła w przygotowaniu zjazdu konfederatów w Poznaniu w sierpniu 1769. W dalszych latach, mimo rozłamów w konfederacji cały czas informowała Adama Krasińskiego o sytuacji w Wielkopolsce, rezydując w swoich dobrach na Śląsku pruskim. Wraz z osłabnięciem walk jej aktywność polityczna malała, aczkolwiek jeszcze w czerwcu 1772 przyjmowała Józefa Sapiehę, regimentarza konfederacji litewskiej.
W roku 1745 Katarzyna Ludwika wzięła ślub z dworzaninem Sapiehów, Albertem Pawłem Żywnym, z którym miała dwóch synów. Mimo to do końca życia zachowała nazwisko i tytulaturę pierwszego męża.
Po śmierci Piotra Sapiehy (brata), Katarzyna Agnieszka Sapieha 20 sierpnia 1771 roku sprzedała Rawicz, wraz z Szymanowem, Sierakowem, Cegielnią i Masłowem, Janowi Nepomucenowi Mycielskiemu, który był plenipotentem rodu Sapiehów.
Zmarła 2 marca 1779 r. w swoim majątku w Lelikowie (Lilienhoff), pochowano ją w kościele w Cieszkowie (Freyhan).
Na fot. dwa portrety autorstwa Gottloba Siegemunda Knoefvela, namalowane w 1762 r. Ratusz w Rawiczu.
