Stanisław Mikołajewicz - urodził się 20 kwietnia 1901 r. w Rawiczu, w rodzinie małorolnego chłopa. Po ukończeniu szkoły powszechnej pomagał z bratem Janem rodzicom w gospodarstwie. W listopadzie 1918 r. związany był z tajną organizacją niepodległościową.
Skupował od żołnierzy niemieckich broń i przechowywał w domu rodziców. Jeździł również do Berlina po broń od tajnych drużyn „Sokoła”. 27 i 28 grudnia 1918 r. brał udział, z bratem, w walkach w Poznaniu, potem wrócił do Rawicza. 11 lutego 1919 r. Mikołajewicz udał się do dowództwa oddziałów niemieckich w Rawiczu, interweniując w sprawie złego traktowania ludności polskiej w Łaszczynie. Został aresztowany i pobity. Z więzienia w Rawiczu przewieziony do Głogowa, następnie do obozu w Żaganiu, gdzie z powodu odniesionych ran i braku pomocy medycznej zmarł 19 lutego 1919 r. (według innych źródeł – 16 lutego). Niemcy wydali zwłoki rodzinie po kilku tygodniach. Mikołajewicz pochowany został na cmentarzu w Rawiczu, a pogrzeb stał się manifestacją patriotyczną. 19 marca 1938 r. odznaczony został pośmiertnie Krzyżem Niepodległości. Niektóre źródła podają inną wersję biografii Mikołajewicza – w Nowy Rok 1919 r. został on w Rawiczu postrzelony przez Niemców w czasie jednej z drobnych utarczek między Polakami i Niemcami, i w wyniku ran zmarł w obozie w Żaganiu. Tłumaczyłoby to legendę, że Mikołajewicz był pierwszą ofiarą powstania wielkopolskiego na ziemi rawickiej. Na jego grobie znajduje się napis: „Pierwszy, który oddał życie za wolność swego rodzinnego miasta Rawicza”. W 1972 r. ulicę Zakątną w Rawiczu, gdzie w rodzinnym domu urodził się Mikołajewicz, nazwano jego imieniem.










































